Bağcılar Galvaniz Tesisi Atık Metal Geri Dönüşümü

İhtiyaç ve Hedef

Bağcılar OSB içinde 14 yıldır faaliyet gösteren orta ölçekli sıcak daldırma galvaniz tesisi, çevre lisansı kapsamında yıllık atık envanterini Aralık ayı sonuna kadar lisanslı geri kazanım tesisine sevk etmek zorundaydı. 2025 yılı envanterinde galvaniz banyosundan çıkan çinko külü, çinko tuğla artıkları, dağıtım hatlarındaki paslı çelik bağlantı parçaları, paletler ve çatı sacı tadilatından çıkan eski galvanizli sac levhalar yer alıyordu.

Sözleşmenin teknik şartları sıkıydı: çinko atığı ayrı UATF (Atık Taşıma Formu) ile sevk edilmeli, çelik hurda kategorisine karışmamalı, lisanslı tesis kabul tutanağı 3 iş günü içinde firmaya iletilmeliydi. Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü’nün yıl sonu denetiminde herhangi bir belge eksiği firmaya idari para cezası getirebilirdi.

Hazırlık Süreci

Saha keşfi 1 günde tamamlandı. Üretim hattındaki 4 farklı atık biriktirme alanı incelendi:

1. Galvaniz banyosu çinko külü biriktirme silosu - 8.6 ton
2. Çinko tuğla artığı (külçe formunda) - 1.4 ton
3. Çelik hurda alanı (eski askı, kanca, palet) - 71 ton
4. Çatı sacı tadilatından çıkan galvanizli sac - 13 ton

Her atık türü için ayrı kod numarası ve atık kodu (Atık Yönetimi Yönetmeliği EK-IV) belirlendi. Çinko külü için ayrı UATF, çelik hurda için ayrı UATF düzenlemesi kararlaştırıldı.

Lisanslı geri kazanım tesisi olarak Çinko Geri Kazanım A.Ş. (Gebze) ve Çatalca Demir Geri Kazanım Tesisi belirlendi; ikisinden de kabul ön yazıları alındı. Nakil için 6 sefer planlandı.

Uygulama

• Gün 1-2: Çinko külü sevkiyatı. 8.6 ton çinko külü, çift cidarlı 1 m³ kapasiteli IBC tanklara aktarıldı. Tankların üzerine UN kodu, atık kodu ve sevk fişi numarası etiketlendi. Gebze tesisine 2 sefer halinde nakil yapıldı.
• Gün 3: Çinko tuğla artığı sevki. 1.4 ton külçe, ayrı UATF ile aynı tesise teslim edildi.
• Gün 4-9: Çelik hurda toplama. Üretim hatları çalışırken araya girmeden hurda alanı temizlendi. Manyetik vinç ile küçük parçalar topraklanırken büyük palet ve kanca elle yüklendi.
• Gün 10-11: Galvanizli sac sevki. 13 ton sac, kesimli paketler halinde Çatalca’ya nakledildi.
• Gün 12: Tesis kabul tutanaklarının firmaya teslimi, belge dosyalama.

Saha içinde üretim akışı duraklatılmadı. Sadece çinko külü sevkiyatı sırasında banyo bölgesi 4 saatliğine yalıtıldı; üretim planlaması bu duraklamaya göre önceden hazırlanmıştı.

Belgelendirme ve Çevre Uyumu

Toplam 6 sevkiyat için 6 ayrı UATF düzenlendi:

• 2 adet çinko külü UATF
• 1 adet çinko külçe UATF
• 2 adet çelik hurda UATF
• 1 adet galvanizli sac UATF

Her UATF’in firma, taşıyıcı ve alıcı kopyaları imzalı ve mühürlü olarak teslim edildi. Çevre Bilgi Sistemi (EÇBS) üzerinden gerekli atık bildirim girişleri tarafımızca destek olarak yapıldı; nihai onay firmanın çevre görevlisi tarafından verildi.

Karbon Ayak İzi Hesabı

Geri kazanılan 94 ton metalin birincil üretimden (cevher) elde edilmesi yerine ikincil üretime dahil olması, ortalama emisyon faktörleri kullanılarak yaklaşık 112 ton CO₂e tasarruf sağladı. Bu hesap, firma ile paylaşılan rapora gönüllü olarak eklendi; sürdürülebilirlik raporu için referans olarak kullanılabilir.

Sonuç ve Metrikler

12 günde 94 ton atık metal lisanslı geri kazanım akışına dahil edildi. Çinko atığı kategorisi, çelik hurdadan ayrı evrak ile sevk edilerek mevzuat uyumu sağlandı. Yıl sonu denetiminde firmaya herhangi bir belge eksiği tutanağı düzenlenmedi.

Müşteri Geri Dönüşü

“Galvaniz atığı en hassas kalem. Çinko külünün çelik hurdayla karışması veya UATF’in eksik çıkması bize idari para cezası yazar. Ardasan ekibi atık kodlarını bizden bile daha titiz takip etti.” — Tesis çevre görevlisi