İstanbul Avcılar’daki orta ölçekli bir gıda işleme tesisi 2024’te Çorlu OSB’ye taşındı. Sahibi farklı yüklenicilere parçalı iş verdi: söküm bir firma, nakliye başka, kurulum üçüncü. Üretim duruş süresi planlanan 18 gün yerine 52 güne çıktı; toplam zarar 4,3 milyon TL’yi geçti. Üç sorun: etiketleme tutarsızlığı, nakliye-kurulum koordinasyon kopukluğu ve sigorta poliçesinde kapsam boşluğu. Aynı operasyon entegre planlama ile 19 gün duruşla, 1,8 milyon TL maliyet tasarrufuyla tamamlanabilirdi.
Endüstriyel tesis taşıma, sıradan eşya nakliyesinden tamamen farklıdır. Her makine kalibre edilmiş, hassas, ağır, kırılgan veya tehlikeli olabilir. Bu rehberde 2026 İstanbul’da uyguladığımız fabrika taşıma ve yeniden kurulum protokolünü adım adım anlatıyoruz. Genel fabrika süreci için fabrika söküm rehberi yazımıza, çelik yapı sökümü için çelik konstrüksiyon söküm yazımıza bakın.
Karar Aşaması: Taşımak mı, Hurda Satıp Yenisini Almak mı?
Makine Yaşı ve Teknolojik Eskime
20 yaş altı CNC tezgahları, otomasyon hatları, robot kolu, kalibreli ölçüm cihazları ve özel yapım makineler taşınmaya değer. 25 yaş üstü genel amaçlı torna, freze, presler için hurda satış değeri + yeni alım matematiği taşıma masrafından sıklıkla daha avantajlıdır.
Karar Matrisi (Örnek)
| Makine | Yeni Alım | İkinci El Alım | Hurda Değeri | Söküm + Taşıma + Kurulum | Karar |
|---|---|---|---|---|---|
| 5 eksen CNC freze (2018) | 4.800.000 | 2.800.000 | 220.000 | 380.000 | Taşı |
| Klasik torna (1998) | 480.000 | 95.000 | 38.000 | 145.000 | Hurda sat |
| Endüstriyel kompresör 22 kW (2019) | 380.000 | 145.000 | 18.000 | 42.000 | Taşı |
| Boyahane kabini (1995) | 1.200.000 | 280.000 | 65.000 | 220.000 | Hurda sat |
| Robot kaynak hücresi (2020) | 8.500.000 | 5.200.000 | 380.000 | 540.000 | Taşı |
Karar matrisi her makine için ayrı yapılmalıdır.
Planlama Aşaması: 6-10 Hafta Önce Başlar
Master Plan Belgeleri
- Mevcut tesis layout (1/100 ölçek, tüm makine pozisyonları)
- Yeni tesis layout (planlanan kurulum)
- Makine envanteri (her makine için kod, marka, model, ağırlık, boyut, güç)
- Altyapı listesi (elektrik bağlantı, su, basınçlı hava, gaz, atık su)
- Söküm sırası (üretimi en geç durduran makineler en son)
- Nakliye programı (hangi makine hangi kamyona, hangi gün)
- Kurulum sırası (yeni tesiste önce ana altyapı)
Üretim Duruş Planlaması
İdeal yaklaşım paralel hat planlaması:
- Yeni tesiste zemin, elektrik panosu, basınçlı hava hattı, su hattı önceden tamamlanır
- Üretim eski tesiste devam ederken yeni tesisin ana altyapısı hazır olur
- D-Day: kritik makine söküm başlar, paralel olarak yeni tesise nakliye başlar
- Yeni tesiste kurulum + test başlar
- Üretim yeni tesiste tekrar başlar; eski tesis bina yıkımı planlanır
Bu yöntem üretim duruş süresini 14-21 güne indirir.
Etiketleme Protokolü
Hiyerarşik Kod Sistemi
Her makineye, alt birime, kabloya, boruya, parçaya hiyerarşik kod verilir:
M-001 (Makine 1)
M-001-P01 (Panel 1)
M-001-P01-K01 (Panel 1, Kablo 1)
M-001-P01-K02 (Panel 1, Kablo 2)
M-001-A01 (Aksesuar 1)Kod fiziksel olarak makineye, sökülen parçanın hem üzerine hem ayrıldığı yere etiketlenir.
Fotoğraflı Kayıt
Söküm öncesi her makine 4 yönden ve detay fotoğrafı çekilir. Bağlantı noktaları ayrı çekilir. Toplam 800-2.500 fotoğraf büyük bir tesis için tipiktir. Bulut bazlı paylaşımla kurulum ekibi erişebilir.
3D Tarama (İsteğe Bağlı)
Karmaşık prosess hatları için 3D lazer tarama yapılır. Kurulum sırasında BIM modeli üzerinden eşleştirme hızlanır. Maliyet 25.000-85.000 TL/proje.
Paketleme ve Yükleme
Paketleme Standartları
- Hassas elektronik: anti-statik koruyucu film + köpük dolgu + ahşap kasa
- Optik ekipman: vibrasyon damper + iç askı + nem absorber
- Ağır metal parça: ahşap palet + çelik bantlama + naylon koruma
- Hidrolik üniteler: yağ tahliyesi + tapa + emici altlık + dik nakil
- Soğutma sistemleri: soğutucu gaz boşaltma + sertifikalı bertaraf
Ambalaj Yönetmeliği
Türk Standardı TS EN ISO 3394 ahşap palet boyutları, paket etiketleme TS EN ISO 7000 sembolleri kullanılır. Tehlikeli madde içeren makineler için ADR yönetmeliği uygulanır.
Yükleme Sırası
Ağır makineler önce yüklenir (alt katman), hafifler üste konur. Boy ekseni nakliye yönünde dik olmalı (titreşim emilimi). Yük bağlama TS EN 12195-1 standardına uygun olmalı.
Nakliye
Araç Seçimi
| Yük | Araç |
|---|---|
| ≤1,5 ton, kapalı kasa | 3,5 ton kamyonet |
| 1,5-8 ton | 10 ton orta kamyon |
| 8-25 ton | 18 ton tek dorse |
| 25-50 ton | Çekici + lowbed |
| 50+ ton | Çoklu aks ağır taşıyıcı |
| Boy 4-20 m | Uzun lowbed (extendable) |
| Yükseklik 4,5+ m | Düşük platform / mini lowbed |
Şehir İçi Karmaşıklıkları
İstanbul içi taşıma için:
- İBB Trafik Müdürlüğü özel ulaşım izni (16 ton üzeri araç için)
- Köprü tonaj kısıtları kontrolü
- Kavşak yükseklik haritası (4,5 m üzeri için)
- Gece taşıma izni (00:00-06:00, yoğun bölgeler için)
- Polis eskortu (geniş yük için)
Şehirler Arası
KGM (Karayolları Genel Müdürlüğü) özel ulaşım izni yük ağırlığı 40 ton üzeri veya boyutlar standart dışında ise zorunludur. Tatil günleri ve hafta sonu trafik kısıtlamaları planlanmalıdır.
Nakliye Sigortası
All Risk Poliçesi
Standart kargo sigortası fabrika taşımada yetersizdir. All risk kapsamlı poliçe gerekir:
- Yükleme sırasında düşürme/devirme
- Nakliye sırasında trafik kazası
- Hırsızlık
- Doğal afet
- İndirme sırasında hasar
- Geçici depolama dönemi
- Kurulum sırasında montaj kazası
- Test sırasında elektrik hasarı
Prim oranı makine bedelinin %0,4-1,2 bandındadır. Yüksek değerli (10 milyon TL üzeri tek makine) için ek poliçe gerekebilir.
Tazminat Süreci
Hasar durumunda fotoğraflı tutanak, eksper raporu, üretim duruş kaybı belgelemesi gerekir. Profesyonel taşıma firması bu süreçte teknik destek sağlar.
Kurulum ve Test
Yeni Tesiste Hazırlık
Makine gelmeden önce yeni tesiste:
- Zemin kalitesi ve seviyesi (1/1000 hata payı)
- Sabitleme bulonları (anchor bolt) montaj noktaları
- Elektrik bağlantı (panel + kabloyu makine girişine kadar)
- Basınçlı hava hattı (kuruluk + filtre + basınç regülatörü)
- Soğutma suyu hattı
- Pnömatik / hidrolik temizleme
Montaj Sırası
- Ana makine yerleştirme + nivelman
- Anchor bolt sabitleme + tork değerleri
- Kablo bağlantıları (etiket sırasıyla)
- Boru bağlantıları
- İlk enerji verme (kontrolsüz)
- Kalibrasyon ve dengeleme
- Test çalışması (boş)
- Test çalışması (yüklü, üretim simülasyonu)
- Kabul testi ve dokümantasyon
Kabul Testi
Üretici belgelerine göre FAT (Factory Acceptance Test) ve SAT (Site Acceptance Test) protokolleri uygulanır. CNC için pozisyon hassasiyeti, robot için tekrarlanabilirlik, basınç kabı için sızıntı testi yapılır.
Üretim Duruş Süresinin Minimize Edilmesi
14 Günlük Kısa Duruş Planı
- Hafta -8 ile -2: Yeni tesis altyapısı paralel hazır.
- Hafta -1: Etiketleme tamamlanmış, paketleme malzemeleri sahada.
- Gün 0: Üretim durdurulur. Söküm başlar.
- Gün 1-4: Söküm ve nakliye paralel.
- Gün 5-9: Yeni tesiste makine yerleştirme + bağlantılar.
- Gün 10-12: Kalibrasyon + boş test.
- Gün 13-14: Yüklü test + üretim başlangıcı.
Risk Tamponu
Planın %25-30 ek tampon süre içermesi sağlıklıdır. 14 gün hedeflenen duruş gerçekte 17-20 gün olarak hesaplanmalı.
Maliyet Örneği (Orta Ölçek Gıda Tesisi, 4.500 m²)
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| Planlama + envanter + 3D tarama | 145.000 |
| Söküm işçilik (28 makine) | 685.000 |
| Etiketleme + paketleme | 215.000 |
| Nakliye (35 kamyon, İstanbul içi) | 425.000 |
| Sigorta (all risk) | 320.000 |
| Yeni tesis altyapı hazırlama | 1.250.000 |
| Kurulum + kalibrasyon + test | 580.000 |
| Eski tesis bina yıkım | 1.850.000 |
| Hurda geri kazanım | -1.420.000 |
| Net toplam | 4.050.000 |
Detaylar için İstanbul bina yıkım rehberi yazımıza, hurda değerlendirme için fabrika söküm sonrası hurda değerlendirme yazımıza bakın.
Bölgesel Hizmet Alanı
Fabrika sökümü hizmetimiz İstanbul ve çevre illerde taşıma + yeniden kurulum dahil anahtar teslim çözüm sunar. Beylikdüzü, Esenyurt, Bağcılar ilçelerinde aktif projelerimiz vardır. Esenyurt tekstil fabrika söküm projemizde entegre planlama örneklerini görebilirsiniz.
SSS: Endüstriyel Tesis Taşıma Hakkında
Bir fabrikanın komple taşınması ne kadar sürer?
5.000 m² orta ölçek tesisin sökümü, taşınması ve yeniden kurulumu 45-90 gün sürer. Üretim duruş süresi 21-35 gün, doğru planlamayla 14 güne kadar düşürülür.
Hangi makineler taşınmaya değer, hangileri hurda satışı daha mantıklı?
20 yaş altı CNC, otomasyon, robot, kalibreli kontrol cihazları taşınır. 25 yaş üstü genel amaçlı tezgah, kazan, kompresör genelde hurda satışı daha avantajlıdır.
Nakliye sigortası nasıl yapılır?
Makine değerinin %100 üzerinden ‘all risk’ poliçesi yapılır. Prim makine bedelinin %0,4-1,2’si bandındadır.
Etiketleme protokolü neden bu kadar önemli?
Yeniden kurulumda yanlış kablo bağlama, yanlış boru bağlantısı veya yanlış parça eşleştirme makineyi tamir edilemez hale getirebilir.
Şehir içinde mi şehirler arası mı taşıma daha karmaşık?
Şehir içi taşıma daha karmaşıktır. Trafik kısıtlamaları, kavşak yüksekliği, köprü tonajı gibi faktörler şehirler arası uzun rota planlamasından daha fazla pürüz çıkarır.
Yeniden kurulum sırasında üretim duruş süresi nasıl azaltılır?
Paralel hat planlaması: yeni tesiste altyapı tamamlanır, eski tesiste söküm yapılırken yeni tesis hazır olur. 14-21 gün duruş hedefi tutulur.
Yıkım ve taşımayı aynı firma yapmalı mı?
İdeal olarak evet. Yıkım planı taşıma ve yeniden kurulum gereksinimleriyle entegre olduğunda hurda kaybı azalır, maliyet %12-18 düşer.
